De traditionele aanpak om duurzaam consumentengedrag te stimuleren focust zich op het vergroten van het bewustzijn van consumenten. Consumentengedrag is echter vaak intuitief en impulsief, zeker in digitale omgevingen zoals sociale media. Sociale media kunnen duurzaamheid schaden, bijvoorbeeld met advertenties die hedonistische impulsaankopen triggeren. We weten echter ook dat sociale media voor met name jongere generaties de belangrijkste plek zijn voor informatievoorziening. Recent onderzoek laat bovendien zien dat sociale media duurzaamheid ook kunnen helpen door duurzame alternatieven of een minimalistische levensstijl te promoten.

Dit 5-jarige promotieonderzoek brengt in kaart hoe de impulsieve staat van ons gedrag op sociale media kan worden benut om gebruikers aan te zetten tot duurzamer gedrag. Binnen het project wordt gekeken naar verschillende factoren die impulsief gedrag een duurzame kant uit kunnen loodsen, waaronder dynamische sociale normen en het kortstondige karakter van relatief nieuwe contentvormen op sociale media, zoals Stories op Instagram. Het onderzoek combineert inzichten uit consumentengedrag, gedragspsychologie en digitale marketing in diverse impactvolle contexten voor het behalen van duurzaamheidsdoelen, zoals voeding, fashion en reizen. Door middel van experimenteel onderzoek en event sampling wordt getest welke interventies op sociale media leiden tot duurzamer consumentengedrag.

Aan dit promotieonderzoek heeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek een promotiebeurs voor leraren toegekend. Het project start in september 2025 en loopt tot eind 2030 en wordt uitgevoerd bij de Rijksuniversiteit van Groningen in samenwerking met de HvA. Het promotieonderzoek draagt bij aan twee belangrijke onderzoeksthema’s van het Centre for Marketing Innovation waarbinnen het onderzoek wordt uitgevoerd: Duurzame Marketing en Marketing Data. Inzichten worden doorvertaald naar lesmateriaal voor het marketingcurriculum bij de Hogeschool van Amsterdam. De uitkomsten van dit onderzoek bieden daarnaast handvatten voor bedrijven, organisaties en beleidsmakers die duurzame keuzes willen stimuleren. Door impulsiviteit niet te zien als obstakel, maar als kans, draagt dit project bij aan nieuwe strategieën voor duurzame gedragsverandering in een digitale samenleving.

Dit ShoppingTomorrow onderzoek verkent hoe digitale technologie medewerkers kan ondersteunen bij het maken van gezondere keuzes op de werkvloer. In omgevingen zoals bedrijfsrestaurants en kantines onderzoeken we hoe interventies op het juiste moment bijdragen aan vitaliteit, productiviteit en duurzaam gedrag.

Toelichting onderzoek

Hier meer over deze ShoppingTomorrow expertgroep.

Door personeelstekorten wordt het geven van deskundig, persoonlijk productadvies in fysieke winkels steeds lastiger. Dit zet de dienstverlening onder druk en schaadt de klanttevredenheid. Winkeliers zoeken daarom innovatieve oplossingen om hun productadvisering te verbeteren. Een veelbelovende toepassing is de sociale robot, uitgerust met een groot taalmodel, die klanten ondersteunt met persoonlijk advies. Met dit RAAK-mkb-project onderzoeken we in acht winkels de meerwaarde van sociale robots voor productadvies.

Meer uitgebreide informatie over het onderzoek, de werkwijze, maatschappelijke impact en de laatste publicaties vind je op de projectpagina.

Dit onderzoeksproject richt zich op het toegankelijker maken van de winkelervaring voor ouderen door in-store technologieën, zoals sociale robots en zelfscankassa’s, inclusiever te ontwerpen. Het doel is om barrières voor deze groeiende klantengroep weg te nemen, waardoor zowel hun maatschappelijke participatie als de economische positie van fysieke winkels wordt versterkt.

Doel van dit project

Dit onderzoeksproject richt zich op het verbeteren van de winkelervaring voor ouderen door instore technologieën zoals interactieve schermen, sociale robots en zelfscankassa’s toegankelijker te maken. Het doel is tweeledig:

• Economisch: winkeliers ondersteunen bij het benutten van de koopkracht van ouderen, een snel groeiende, loyale klantengroep.
• Sociaal: de inclusie en het welzijn van ouderen bevorderen door hen te helpen barrières te overwinnen en de sociale functie van winkelbezoek te versterken.

Bekijk hier de projectpagina.

Dit project wil het toepassen van de True Pricing (de echte prijs) van voedsel opschaalbaar maken met als doel een eerlijker en duurzamer voedselsysteem, waarin iedereen beter ziet wat voedsel écht kost en daardoor bewustere keuzes kan maken. Met de methode True Pricing worden de werkelijke kosten van producten, inclusief milieu- en sociale impact meeberekend. Het doel is inzicht te bieden en consumenten te motiveren de echte prijs te betalen.

Onlangs is hiervoor een vierjarig vervolgonderzoek gestart: “Opschaling True Pricing: samen werken aan een eerlijker voedselsysteem”, waarvan HAS Green Academy penvoerder is. Samen met 20 consortiumpartners, waaronder boeren, bedrijven, consumenten en overheid onderzoekt het project hoe True Pricing in de praktijk opgeschaald kan worden. Ook wordt er gewerkt aan beleidscenario’s en aan lesmateriaal om toekomstige professionals voor te bereiden.

Bekijk deze projectpagina voor meer informatie.

Enerzijds maken innovatieve technologieën en opmars in de retail, anderzijds is innoveren essentieel. Dit KIEM-project richt zich op de mogelijkheden om met humanoïde service robots (zoals bijvoorbeeld Pepper) klanten op persoonlijke wijze te bedienen. Samen met de winkels Modehuis Blok en Berden Mode & Wonen willen we deze vraag in de praktijk beantwoorden. Hiervoor voeren wij verschillende onderzoeken en experimenten uit bij de klanten van beide winkeliers.

Als eerst is er een survey uitgevoerd bij de klanten van de samenwerkende winkels. Op basis hiervan hebben wij een beeld verkregen van hoe de klant aankijkt tegen robots in de winkels, en wat ze wel en liever niet door de robot gedaan zien worden.

Naar aanleiding van de survey resultaten hebben wij verschillende taken geselecteerd. Deze taken voeren wij uit in een mock-up onderzoek, waarin personen de klanten helpen alsof ze een robot zijn. Hierin wordt dus letterlijk een robot-script aangehouden, welke constant gefinetuned wordt.

Tot slot wordt er een Wizzard of Oz studie uitgevoerd. Hierin wordt het script van de vorige stappen geïmplementeerd bij de robot, terwijl de robot nog bestuurd wordt door de mens. Op basis van deze experimenten kan een script voor service robots in de retail worden uitgekristalliseerd.

Veel stedelijke winkelgebieden kampen met teruglopende bezoekersaantallen en dalende winkelomzetten, onder meer omdat consumenten steeds meer online winkelen. Dit digitale tijdperk biedt loake stakeholders van deze winkelgebieden zoals ondernemers, vastgoedeigenaren, centrummangers  en lokale overheden echter ook kansen om gezamenlijk de aantrekkelijkheid van het winkelgebied te vergroten door gebruik te maken van collectieve digitale marketing activiteiten. In de praktijk zijn er tot nu toe slechts een klein aantal collectieven echt succesvol in de digitale marketing van hun winkelgebied. Doormiddel van 4 deelonderzoeken creëert dit project inzicht in de factoren die bepalend zijn het gebruik en de effectiviteit van deze collectieve digitale marketing activiteieten door de lokale stakeholders van winkelgebieden.

Dit promotieonderzoek wordt uitgevoerd door Daphne Hagen, werkzaam bij HvA Centre for Market Insights als docent en onderzoeker en PhD kandidaat bij Universiteit Utrecht.

PUBLICATIES
Dit project is een vervolg op het onderzoeksproject Collectief Online.