Gemeenten spelen een grote rol bij het stimuleren van burgers om duurzaam te consumeren. Veel burgers z­ijn zich ervan bewust dat ze moeten veranderen en willen dat ook wel, maar komen niet tot werkel­ijk gedrag: een intentie-gedrag-kloof. Gemeenten zoeken praktische tools om tot betere keuzes te komen in wat zij­ kunnen doen om burgers duurzamer gedrag te laten vertonen.

Consumenten en bedrijven dragen de aarde en de maatschappij steeds vaker een warm (& groen) hart toe. Maar hoewel consumenten welwillend tegenover duurzame keuzes staan, blijken ze die in de praktijk niet altijd te maken. Onderzoekers Sjoukje Goldman en Jesse Weltevreden van het Centre for Market Insights van de Hogeschool van Amsterdam doen onderzoek naar de populariteit van duurzame bedrijfsmodellen en vormen van verduurzaming onder Nederlanders.

Het HvA Centre for Market Insights doet in opdracht van het Centre for Economic Transformation onderzoek naar duurzaam gedrag onder een panel van ruim 2500 Nederlanders. Het doel van dit project is om inzicht te krijgen in de vormen en bedrijfsmodellen van duurzaamheid die Nederlandse consumenten het meest aanspreken en welke niet. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door middel van een representatief panel van ruim 2.500 Nederlanders die worden gevraagd naar hun mening over acht verschillende duurzame bedrijfsmodellen. De resultaten van het onderzoek zullen bedrijven helpen om hun verduurzamingsstrategieën beter af te stemmen op de wensen en behoeften van de Nederlandse consument, om zo de kloof tussen intentie en actie te verkleinen en de economische transformatie naar een duurzame en eerlijke economie te bevorderen.

Eerste resultaten
De eerste resultaten met de titel “Welke duurzame businessmodellen spreken Nederlanders aan” zijn inmiddels gepubliceerd. Lees en bekijk de resultaten via dit artikel op Emerce en via dit interactieve dashboard.

Consumenten kopen steeds vaker duurzame producten. In een ideale wereld zou de consument snel en eenvoudig te allen tijde toegang hebben tot alle informatie over de duurzaamheid van een product. Echter, het is voor de consument een hele klus om voor alle producten die geconsumeerd worden deze informatie zelf te verzamelen. Het staat immers niet altijd duidelijk op de verpakking en het is ook via het internet soms moeilijk te achterhalen. Een alternatieve wijze van communiceren over de duurzaamheid van een product kan met de inzet van technologie. Vooral technologie die de consument kan gebruiken op het moment van dat de koopbeslissing speelt zou het verschil kunnen maken. Zoals bijvoorbeeld de app “Beat the Microbead”, die aangeeft hoeveel microplastics zich bevinden in bepaalde verzorgingsproducten. De Universiteit van Utrecht en Tilburg doen onderzoek naar de inzet van een VR-bril om te communiceren over de duurzaamheid van producten. Technologie wordt dus al mondjesmaat ingezet, maar zit de consument hier wel op te wachten? Welke technologie zou welke informatie moeten verschaffen over welke producten om een positieve invloed te hebben op het duurzame koopgedrag van consumenten?

De Hogeschool van Amsterdam (HvA), Hogeschool Rotterdam (HR), Hogeschool Utrecht (HU) en de kernpartners Gemeenten Amsterdam en Rotterdam, Provincies Zuid-Holland en Utrecht, Cupola XS, Media Perspectives en CGI, hebben de ambitie om de komende acht jaar een krachtige onderzoeksgroep op te bouwen die regionaal en nationaal wordt (h)erkend als hét centrum voor praktijkgericht onderzoek op het gebied van Responsible Applied AI.

Deze SPRONG-groep bouwt voort op bestaande onderzoeksgroepen met complementaire expertise van het Centre of Expertise Applied Artificial Intelligence van de HvA, het Datalab: Livinglab voor AI & Ethiek van HR en het Kenniscentrum Digital Business & Media van de HU.

Responsible Applied AI methodologie
Huidig AI-onderzoek is veelal fundamenteel en op de technologie gericht en voorziet daarmee tot nu toe nauwelijks in antwoorden op vragen hoe AI op een verantwoorde wijze te implementeren. De SPRONG-groep verricht onderzoek naar verantwoorde AI oplossingen voor bedrijven en instellingen. Met de onderzoekservaringen en resultaten heeft de SPRONG-groep vervolgens het doel om een Responsible Applied AI methodologie te ontwikkelen die helpt om AI oplossingen te ontwerpen, ontwikkelen en implementeren.

Co-creatie in hybride leeromgevingen
Om deze methodologie te ontwikkelen, is kennisopbouw en -deling nodig die onderzoekers samen ontwikkelen met de beroepspraktijk. Startpunt is daarom de (door)ontwikkeling van drie hybride leeromgevingen rondom de toepassingsgebieden Retail, Zakelijke dienstverlening en Media, waarin ontwerpers, AI-ontwikkelaars, probleemeigenaren, eindgebruikers, onderzoekers en studenten samen optrekken. Gedurende het SPRONG-programma wordt het aantal toepassingsgebieden uitgebreid en waar mogelijk nationaal opgeschaald.
Aan iedere leeromgeving zijn specifieke opleidingen en praktijkpartners verbonden die meedenken over het programma. Doel is om vanuit de infrastructuur van de leeromgeving praktische tools, instrumenten, onderwijs en trainingen te ontwikkelen die breed inzetbaar zijn.

Ondersteunende infrastructuur
Centraal wordt een ondersteunende infrastructuur doorontwikkeld, waaronder processen en voorzieningen voor data-management en strategisch personeelsmanagement, een IT-Infrastructuur, trainingen en een impact-model.

Aanleiding project

Steeds meer dienstverlenende organisaties overwegen de inzet van humanoïde robots voor klantontvangst. Ondanks enorme ontwikkelingen op het gebied van deze technologie, blijken veel klanten nog drempelvrees te hebben om de interactie met een robot aan te gaan. Hierdoor wordt de potentie van deze steeds meer geavanceerde sociale robots onderbenut. Om deze reden onderzoeken wij met welke openingsstrategie (aankijken, beweging, taalgebruik, voortbeweging) humanoïde robots het best een interactie tot stand kunnen brengen.

Activiteiten

Om de beste openingsstrategieën voor een robot-klant interactie in kaart te brengen zullen wij veldonderzoeken uitvoeren bij drie dienstverlenende organisaties. Aan de hand van experimenten zullen wij gedurende het onderzoek de vier openingsstrategieën uittesten. Door speech-, voice- en sensorische technologie zijn de robots zelf in staat om de reactie van de klant op de getoetste strategie in kaart te brengen. Hiermee verkrijgen wij objectieve klantdata zoals de stemming en het sentiment tijdens de interactie, maar bijvoorbeeld ook de geschatte leeftijd. Met deze data kunnen wij richtlijnen opstellen voor (Python) scripts voor de robot-openingsstrategie voor verschillende typen klanten.

De meeste fysieke winkels zijn in de afgelopen jaren in toenemende mate geconfronteerd met de nadelige gevolgen van veranderend klantgedrag en online concurrentie. De COVID-19 pandemie heeft deze ontwikkeling verder versterkt. De verwachting is dat consumenten ook na deze crisis in grotere mate online aankopen zullen doen en dat winkeliers op de toegenomen behoefte aan winkelen op afstand in moeten spelen.

Niet elke MKB-winkelier beschikt echter over de middelen en kennis om zijn diensten succesvol via een webwinkel te leveren en daarbij te concurreren met mogelijk grotere en meer ervaren partijen. Er zijn evenwel MKB-winkeliers die zonder webwinkel hun klanten tijdens de COVID-19 crisis virtueel van dienst konden zijn door de innovatieve inzet van bijvoorbeeld videobellen, livestreams en augmented reality. Dergelijke technologieën geven MKB-winkeliers de gelegenheid winkelbeleving op afstand toe te passen, waarmee zij klanten, ongeacht hun locatie, een verrijkte, persoonlijke ervaring en dienstverlening kunnen bieden. Dit zou, gezien de verwachte toegenomen behoefte van klanten aan winkelen zonder fysiek in de winkel te zijn, het onderscheidend vermogen en de concurrentiepositie van de MKB-winkelier kunnen versterken.

Vooralsnog ontbreekt echter toegepaste kennis van de manieren waarop winkelbeleving op afstand effectief toegepast kan worden. Het doel van dit onderzoeksproject is dan ook deze manieren te achterhalen en een stappenplan te beschrijven om effectieve winkelbeleving op afstand te realiseren. De resultaten van het project zullen onder meer worden beschreven in een rapport en in een aantal vakpublicaties.

Partners
Het project, dat is gesubsidieerd door het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA, betreft een samenwerking tussen het Centre for Market Insights van de Hogeschool van Amsterdam (penvoerder), TMO Fashion Business School, het lectoraat Regio Ontwikkeling van Saxion en vier winkeliers (Chase Concept Store, DroomHout, Kees Smit Tuinmeubelen en MeubelBaas). De werkgemeenschap Customer Experience & In-Store Technologie van het lectorenplatform Retail Innovation zal optreden als adviesraad.

Dit is een onderzoek naar online verdienmodellen voor retailers door Platform De Nieuwe Winkelstraat (DNWS), HvA Centre for Market Insights en TNO. Met dit onderzoek verwachten wij inzicht te geven in de mogelijkheden die verschillende online verkoopkanalen retailers bieden om hun doelen te behalen EN de daarvoor benodigde middelen.  Ook worden de logistieke opties voor de distributie van de online verkopen in kaart gebracht. De resultaten van het onderzoek worden gedeeld via een onderzoeksrapport, inclusief een online verdienmodellen keuzehulp en een (online) event.

Resultaat
Rapport Online verkoopstrategieën voor retailers 

De Twinkle100 is de ranglijst van de 250 grootste online retailers in Nederland die Twinkle samen met het Centre for Market Insights van de Hogeschool van Amsterdam samenstelt. De editie van 2021 biedt net als vorig jaar plaats aan 250 online productverkopers. Vorig jaar was de #1 online retailer wederom bol.com, gevolgd door Coolblue en Albert Heijn. De ranking wordt gemaakt op basis van een enquêteformulier dat wordt verstuurd naar honderden online retailers, waar zij input kunnen leveren op hun profielpagina, omzetgegevens, an andere nieuwswaardige feiten. Dit jaar is ook een vraag toegevoegd over de impact van de coronapandemie op de bedrijfsresultaten en de omzetverwachtingen voor 2021. Omzetgegevens die niet opgegeven worden, worden geschat op basis van diverse bronnen. Daarnaast worden gegevens opgehaald over keurmerken, betaalmethoden en bezorgkosten.

Onderzoek naar de bedrijfsreputatie aan de hand van online reviews

In de nieuwe wereldeconomie is reputatie een troef voor een onderneming en speelt zij een sleutelrol bij het werven en behouden van klanten. Online beoordelingen blijken vaak een betrouwbaar, compleet en objectief beeld te geven van meningen over een onderneming. Sociaal geëngageerde bedrijven profiteren van online reviewmechanismen door een hogere verkoop. Hoewel er op dit gebied uitgebreid onderzoek is verricht, bestaat er geen enkele studie die de reputatieprestaties van bedrijven probeert te voorspellen op basis van online verzamelde gegevens uit mediabronnen.

Trend
Deze trend onderstreept de noodzaak om grote hoeveelheden meningen en beoordelingen van klanten te verwerken, zodat er ervaringen uitgehaald kunnen worden die waardevolle inzichten opleveren om de bedrijfsreputatie te verbeteren.

In dit project worden grote datasets automatisch gescraped van bekende dataplatformen om reputatiemetingen af te leiden op vier aspecten met geautomatiseerde modellen voor zowel onderwerpidentificatie als sentimentsvoorspelling, met behulp van machine learning en natural language processing.

Gedrag van klanten
Data uit enquêtes maakt het mogelijk om naast de informatie die uit ratings en reviews wordt gehaald, ook informatie met betrekking tot klantgedrag in onze modellen op te nemen. Deze complete data- en modelinfrastructuur maakt het mogelijk om nieuwe, originele oplossingen te vinden (en op te nemen in onze toolset van het Centre for Market Insights) waarmee inzichten worden gegenereerd voor de evaluatie van corporate reputatie voor elke retail organisatie die haar prestaties wil analyseren of verbeteren.

Vier projectdoelen

1. Onderzoeken welke componenten van Corporate Reputatie cruciaal zijn voor de inschatting ervan.
2. Het ontwikkelen van methoden om relevante informatie, voor de Corporate Reputatie, te extraheren uit publiekelijk beschikbare databronnen, zoals online review websites.
3. Het creëren van modellen om relevante aspecten van de reputatie van een onderneming te voorspellen, zoals bijvoorbeeld de levering, binnen een gegeven recensie.
4. Het creëren van modellen voor het voorspellen en kunnen meten van klantensentiment op vooraf gedefinieerde of automatisch gegeneerde aspecten van Corporate Reputatie, binnen een gegeven review.

In this project we investigate social media firestorm phenomenon. To advance the knowledge in social media firestorm research, we build upon the heuristic-systematic information processing model as the overarching framework to develop a research model that explains users’ information processing behaviors in social media firestorms. We further contextualize our research model based on the literature on moral psychology, social impact, and firm transgression. . Our empirical results showed that social media users adopted both heuristic and systematic information processing routes in arriving at their judgment of moral wrongness committed by the firm; however, the systematic processing route was biased by the heuristic cue presented in the social media platform. Besides, social media users exhibited varying degrees of retaliatory and avoidance behaviors against firms in the above firestorms.

Het Digitaliseringsoffensief helpt mkb-bedrijven versneld te groeien met behulp van digitalisering. Het is een initiatief van Gemeente Amsterdam, MKB-Amsterdam, De Hogeschool van Amsterdam (Centre of Expertise Applied AI – ECAAI) en Ready to Scale. Mogelijk gemaakt door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Het HvA Centre for Market Insights (CMI) is onderdeel van het ECAAI en gaat het HvA-onderdeel van deze MKB-deal trekken. Zo ontwikkelt het CMI o.a. de zelfscan en online trainingen.

Aanleiding
De potentie voor artificial intelligence, data science en data-driven marketing voor het mkb is ontzettend groot, maar veel ondernemers in de regio Amsterdam weten niet hoe ze de kansen hiervan kunnen benutten. Het doel van ‘Het digitaliseringsoffensief’ is om ondernemers bewust te maken van de kansen die digitalisering van bedrijfsprocessen biedt en de kennis en vaardigheden over digitalisering van het innovatieve mkb op te schalen naar het bredere mkb. Met de deal worden de ondernemers relevante (digitale) tools en hulpmiddelen aangeboden, met daarbij professionele ondersteuning om de kennis in de praktijk te brengen.  De ambitie is om via de deal 750 ondernemers te bereiken en daarnaast een infrastructuur te bouwen die ondernemers bij elkaar brengt en naar de juiste loketten doorverwijst.

Zelfscan ondernemers startpunt digitaliseringsoffensief
Om erachter te komen waar de ondernemers precies behoefte aan hebben begint ‘Het Digitaliseringsoffensief’ met een scan om te kijken waar je als ondernemer staat. Verzamelt een ondernemer bijvoorbeeld al data en gebruikt hij daarbij specifieke tools? Of heeft de ondernemer een duwtje in de rug nodig om ermee te starten? Na het bepalen van het kennisniveau wordt bekeken wat de volgende (benodigde) stap is voor de ondernemer om zich verder te ontwikkelen. Welke training kan de ondernemer het beste gaan volgen en welke ondersteuning kan het Digitaliseringsoffensief ze bieden? Kunnen we de ondernemer in contact brengen met het innovatieve MKB om elkaar op deze manier te inspireren?

Het Centre for Market Insights (CMI) voert in 2021, 2022 en in 2023 een consumentenonderzoek uit om meer inzicht te krijgen in de transitie die consumenten doormaken in het streven naar een duurzamere levensstijl en samenleving. Hoe ziet de overgang naar een groenere levensstijl eruit, welke verwachtingen zijn er ten aanzien van ingrijpen door de overheid, welke trends zijn er zichtbaar? Deze en meer vragen worden met het onderzoek beantwoord en gedeeld in publicaties. Voor dit onderzoek werkt het CMI nauw samen met het Centre for Economic Transformation (CET). Het CET richt zich op bedrijven en organisaties die willen versnellen naar een eerlijkere en duurzamere economie die voorziet in de behoeften van de maatschappij, binnen wat onze planeet aan kan.

MKB-winkeliers worden geconfronteerd met een teruglopend aantal winkelbezoekers, waardoor omzetten dalen en hun voortbestaan in het gedrang komt. Door online concurrentie en veranderend consumentengedrag dalen het aantal winkelbezoekers en de omzet. MKB-winkeliers willen meer kennis opdoen over de mogelijkheden die innovatieve technologie hen biedt om meer winkelbezoekers aan te trekken. In dit project wordt het effect van vier technologieën (mobile loyalty app, interactieve digitale schermen, locatie-specifieke berichten en augmented reality) in twee verschillende winkelgebieden onderzocht: de Beethovenstraat en het Hallenkwartier in Amsterdam. De centrale onderzoeksvraag van dit project luidt: “Hoe en in welke mate leidt de inzet van diverse innovatieve technologieën (mobile loyalty app, interactieve digitale schermen, geofencing, en augmented reality) tot een hoger aantal winkelbezoekers?”

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoekers van het Store Innovation Lab, een initiatief van het lectoraat Digital Commerce (Centre for Market Insights) en het lectoraat Crossmedia van de Hogeschool van Amsterdam. Er wordt samengewerkt met diverse partners, waaronder  Stad&Co, acht winkeliers en vijf technologiepartijen. Ook studenten en docenten worden op diverse manieren bij het project betrokken. De resultaten van het onderzoek worden eind 2019 op interactieve manier op speciale website gedeeld.

Winkelgebieden in Amsterdam lijken de afgelopen jaren voor nieuwe uitdagingen te staan. Lange tijd vreesden stedelijke winkelgebieden een terugloop van consumenten door toenemende concurrentie met regionale winkelcentra en online winkels. De laatste jaren worden sommige winkelgebieden in Amsterdam echter als té populair en druk beschouwd, vooral in de toeristische binnenstad. Beide processen worden als zeer problematisch ervaren door winkeliers, bewoners, gebiedsontwikkelaars, winkelstraatmanagers, en de gemeente. Middels het project “Toekomstbestendig evenwicht” draagt de HvA bij aan de ambitieuze beleidsdoelstelling om een beter gebalanceerd winkellandschap te bevorderen. Dit wordt echter niet alleen als een beleidsvraagstuk gezien. Centraal in het onderzoek staat het organiseren van collectieve actie. Hoewel de verschillende actoren in deze stedelijke consumptieruimten zich in eerste instantie laten leiden door eigen afwegingen, hebben ze een grote onderlinge afhankelijkheid. Met onderlinge afspraken kunnen zij tot een duurzaam beheer komen.

Dit SIA RAAK onderzoek beoogt (1) meer inzicht te krijgen in de effecten van toeristische drukte op stedelijke consumptieruimten en (2) op basis daarvan een nieuw handelingsperspectief voor een meer gebalanceerde ontwikkeling te bieden.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Hogeschool van Amsterdam, in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht. Daarnaast zijn er zowel ondernemersverenigingen als partners van de gemeente Amsterdam betrokken.

PUBLICATIES
Alle publicaties omtrent Toekomstbestendig Evenwicht worden gedurende het project via deze website gepubliceerd.

In cross-border e-commerce streven online retailers ernaar om de verkoopactiviteiten van hun webwinkel naar buitenlandse markten uit te breiden. De eerste studie van dit promotieonderzoek richt zich op de combinatie van strategisch oriëntaties en digitale marketing activiteiten die het succes bepalen van online retailers in buitenlandse markten. Het is een internationale studie onder kleine retailers in 20 Europese landen waarbij een vergelijking wordt gemaakt tussen online retailers die vanuit een ontwikkelde e-commerce markt uitbreiden naar het buitenland, en online retailers die dat doen vanuit een minder ontwikkelde markt. Deze studie is in oktober 2020 gepubliceerd in het International Small Business Journal.

Cross-border e-commerce groeit de komende jaren sneller dan lokale e-commerce. In de tweede studie ligt de focus op consumenten die online winkelen in het buitenland waarbij wordt gekeken naar de invloed van website percepties en land percepties op het vertrouwen wat een consument heeft in een buitenlandse website. Dit onderzoek wordt uitgevoerd onder ruim 1000 Europese consumenten over webwinkels in Amerika en China.

In de derde studie wordt gekeken naar de overwegingen die consumenten maken wanneer ze kiezen voor een lokale website of een buitenlandse website. Waarom winkelen sommige consumenten uitsluitend bij webwinkels in eigen land en kiezen anderen bewust of onbewust voor buitenlandse webwinkels. Dit onderzoek wordt uitgevoerd onder Nederlandse consumenten.

Het onderzoek is opgezet en uitgevoerd in samenwerking met Hester van Herk van de Vrije Universiteit Amsterdam en Tibert Verhagen en Jesse Weltevreden van het Centre for Market Insights van de Hogeschool van Amsterdam.

Publicaties

• Blog: “Met welke marketingstrategie heb je meer succes in cross-border e-commerce? 
• Publicatie in International Small Business Journal: “Strategic orientations and digital marketing tactics in cross-border e-commerce: Comparing developed and emerging markets”