De remedie? Geef retailers meer vrijheid
Retail is goed voor zo’n 10 procent van de economie in Europa. Een cijfer dat tijdens de Retail & Wholesale Week 2026 vaak werd getoond op borden van het Europees Parlement. Een indrukwekkend cijfer volgens Tibert Verhagen, Lector Emerging Technologies for Business, en hét bewijs van het belang van deze sector binnen Europa. Toch loopt Europa drie tot vier jaar achter op China en de Verenigde Staten als het gaat om ontwikkelen, testen én toepassen van nieuwe technologie in de retail. De boodschap die Verhagen meenam naar beleidsmakers en parlementariërs in het Europees Parlement in Brussel was dan ook: geef retailers de ruimte om bij te blijven voordat de achterstand nog groter wordt.
De paradox van Europa
Verhagen en zijn collega’s Jacqueline Arnoldy en Ewout Nas (experts marketingtechnologie), demonstreerden tijdens de conferentie, naast namen als H&M, Techniek NL en Herbalife, drie dagen lang een sociale robot. Het doel: het belang van technologie voor retailers onder de aandacht brengen bij beleidsmakers. Ironisch genoeg was het CMI de enige partij die een robot mee mocht nemen en zelfs dat onder strikte voorwaarden. Schermen of andere technologieën waren tijdens de conferentie voor niemand toegestaan. Zelfs merknamen moesten worden afgeplakt. De belangrijkste inzichten uit het onderzoek Sociale robots in retail werden daarom noodgedwongen gepresenteerd met geprinte borden en een Engelstalig script op de robot zelf. Volgens Verhagen illustreert dit een bredere uitdaging. Europa wil technologische innovatie stimuleren, maar strikte regelgeving maakt het moeilijker om met nieuwe toepassingen aan de slag te gaan. De demonstraties trokken veel belangstelling van beleidsmakers, parlementariërs, bedrijven en brancheorganisaties.
“Privacy en data security zijn essentieel, maar soms lijken regels eerder een doel op zich te worden dan een middel om gebruikers te beschermen. Dat merken wij als onderzoekers, maar bedrijven ervaren precies hetzelfde.”




Regels beperken de innovatiekracht van retailers
Verhagen benadrukte in Brussel dat de Europese regelgeving minder ruimte biedt om met nieuwe technologieën aan de slag te gaan dan China en de Verenigde Staten. “Je zag dat daar instemmend op werd gereageerd.” De achterstand ziet hij ook terug in de praktijk. De onderzoeken van het CMI bijvoorbeeld, worden momenteel vooral uitgevoerd met Chinese robots. “Als iemand een goede sociale robot van Europese makelij kent, laat het mij weten.”, aldus Verhagen. Dit laat zien dat Europese alternatieven nog zeer beperkt zijn. De uitdaging, zegt Verhagen, ligt niet in regelgeving op zichzelf, maar in de beperkte ruimte om nieuwe technologie verantwoord uit te proberen en daarvan te leren. Juist die praktijkervaring hebben bedrijven en kennisinstellingen nodig om technologie verder te ontwikkelen en succesvol toe te passen. Die leercurve is essentieel om de achterstand met China en de Verenigde Staten niet verder te laten oplopen.
Waarom Europese retailers niet kunnen achterblijven
De technologische achterstand raakt volgens Verhagen direct de concurrentiepositie van Europese retailers. Steeds meer Chinese retailers krijgen voet aan de grond in Europa, met fysieke winkels, via e-commerce of samenwerkingen met retailketens. Zij zetten technologie al op grote schaal in om processen te verbeteren en de klantbeleving te versterken, terwijl ondernemers in Europa nog bezig zijn met het versnellen van de digitale transitie. Als Europa niet volledig afhankelijk wil worden van partijen van buitenaf, moeten we zorgen voor een sterke en vitale eigen retailsector. Daarvoor moeten bedrijven volgens Verhagen de kans krijgen om nieuwe technologieën te ontwikkelen, te testen en toe te passen in de praktijk. “Europese ondernemingen moeten kunnen blijven concurreren met nieuwe toetreders en internationale e-commercepartijen.” Die ruimte staat volgens hem onder druk door regelgeving die innovatie soms onnodig ingewikkeld maakt.
“China krijgt nu weliswaar te maken met hogere importheffingen, maar in Europa moeten we vooral zorgen dat onze eigen ondernemers ondersteund worden met innovatieve oplossingen. Dan helpt het niet als we verdrinken in Europese regelgeving die experimenteren met nieuwe toepassingen onnodig ingewikkeld maakt.”


Wat retailers hier vandaag al mee kunnen
Verhagens oproep aan retailers is simpel: blijf nieuwe technologie uitproberen! Juist door te testen en ervaringen op te doen, ontdekken ondernemers wat technologie kan betekenen voor hun winkel, medewerkers en dienstverlening. Tegelijkertijd begrijpt hij dat dit voor veel retailers lastig is. Als ondernemer is het niet altijd eenvoudig om tijd, geld of expertise vrij te maken om met nieuwe technologie aan de slag te gaan. Maar retailers hoeven het niet alleen te doen. Verhagen wijst op de rol van kennisinstellingen, zoals het Centre for Marketing Innovation van de Hogeschool van Amsterdam en het Retail Innovation Platform. “Via toegepast onderzoek kunnen ondernemers kosteloos meedoen: zij stellen hun winkel en tijd beschikbaar, terwijl onderzoekers kennis ontwikkelen over wat wel en niet werkt in de praktijk.”
Niet iedere winkel heeft direct behoefte aan een sociale robot. Voor winkels met veel klanten, een hoge doorloopsnelheid of personeelstekorten kan technologie wél waarde toevoegen. Een robot kan bijvoorbeeld eenvoudige vragen opvangen, zodat medewerkers zich kunnen richten op klanten die extra aandacht nodig hebben. Zo wordt in ons onderzoek naar beter productadvies met sociale robots met AI onderzocht hoe technologie klanten kan helpen bij vragen over gezonde en duurzame keuzes.
Verbinding met het onderwijs
Ook binnen het onderwijs vindt dit onderzoek zijn weg: studenten van de marketingopleidingen van de HvA (Commerciële Economie en Master Digital Driven Business) werken met organisaties aan actuele vraagstukken rond technologie en AI, en bouwen zo praktijkervaring op die de sector verder helpt. Juist dit soort samenwerkingen zijn volgens Verhagen essentieel om de Europese retailsector het hoofd te bieden. Ruimte geven aan retailers om te blijven vernieuwen is dan ook geen luxe, maar noodzaak om niet nog verder achterop te raken bij China en de Verenigde Staten.






















